NGO rzadko sięgają po zamówienia publiczne. Nowy poradnik ma to zmienić

W wielu urzędach i organizacjach pozarządowych zamówienia publiczne wciąż brzmią jak sztywna, wymagająca procedura zarezerwowana dla największych podmiotów. Nowa publikacja NIW–CRSO próbuje ten obraz przełamać i pokazuje, że sektor społeczny może częściej wchodzić do tego obszaru. To ważny sygnał zarówno dla instytucji publicznych, jak i dla fundacji czy stowarzyszeń, które szukają nowych dróg współpracy. W tle pozostaje pytanie o coś prostego, ale istotnego – jak sprawić, by publiczne pieniądze pracowały nie tylko na wykonanie zadania, lecz także na szerszy efekt społeczny.

• Dlaczego zamówienia publiczne wciąż omijają organizacje społeczne
• Co znalazło się w poradniku Tomasza Schimanka

Dlaczego zamówienia publiczne wciąż omijają organizacje społeczne

Narodowy Instytut Wolności–Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego od lat promuje zlecanie zadań publicznych organizacjom pozarządowym. Tym razem sięga po narzędzie, które nadal bywa wykorzystywane zbyt rzadko: zamówienia publiczne. Chodzi o rozwiązanie, które może stać się alternatywą dla konkursów ofert i trybu pozakonkursowego, a przy tym otworzyć administracji publicznej i NGO kolejny kanał współpracy.

Problem nie leży wyłącznie w przepisach. Z materiału wynika, że wiele instytucji nadal ogranicza współpracę z trzecim sektorem do znanych, bezpiecznych trybów z ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zamówienia publiczne wymagają innego myślenia, a przede wszystkim wiedzy o tym, kiedy można sięgnąć po społeczne preferencje i jak je stosować. Właśnie ta luka ma dziś szczególnie duże znaczenie, bo bez niej nawet dobre przepisy zostają na papierze.

Jak podkreślił we wstępie do poradnika Michał Braun, dyrektor NIW–CRSO:

„Takie podejście nie oznacza rezygnacji z konkurencyjności czy jakości usług”.

W jego ocenie świadome uwzględnianie aspektów społecznych pozwala wykorzystać środki publiczne szerzej niż tylko do realizacji pojedynczego zadania. W tym modelu zyskują nie tylko zamawiający i wykonawcy, lecz także działania związane z integracją społeczną, aktywizacją zawodową czy wspieraniem lokalnych inicjatyw.

Co znalazło się w poradniku Tomasza Schimanka

Publikacja Zamówienia publiczne: NGO partnerem sektora publicznego ma charakter praktycznego przewodnika. Autor wyjaśnia podstawy zamówień publicznych, przypomina, kim są organizacje pozarządowe i inne podmioty ekonomii społecznej, a potem pokazuje, jakie korzyści może przynieść udział sektora społecznego w takich postępowaniach. To istotne, bo dla wielu stowarzyszeń i fundacji zamówienia publiczne nadal pozostają obszarem mało oswojonym, mimo że mogą stać się realną szansą na rozwój.

Tomasz Schimanek zaznaczył we wprowadzeniu, że poradnik ma służyć przede wszystkim zamawiającym, czyli głównie jednostkom administracji publicznej, ale nie tylko im. Z publikacji mogą korzystać również organizacje pozarządowe i podmioty ekonomii społecznej, które chcą lepiej rozumieć mechanizmy tego rynku i umieć zachęcać administrację do częstszego sięgania po opisane rozwiązania.

„Tę lukę wiedzy ma wypełniać niniejsza publikacja” – napisał autor.

Poradnik jest dostępny bezpłatnie w wersji cyfrowej. Został sfinansowany ze środków NIW–CRSO w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2031. To ważne także z praktycznego punktu widzenia: po taki materiał mogą sięgać zarówno urzędy, które szukają nowych sposobów zlecania zadań, jak i organizacje, które chcą wejść w ten obszar pewniej i z większą świadomością reguł gry.

na podstawie: Urząd Wojewódzki w Łodzi.