18 sierpnia 1915 Bałuty włączono do Łodzi — historia i skutki

18 sierpnia 1915 roku to dzień, który zmienił mapę Łodzi — miasto w niemieckim zarządzie w jednym kroku powiększyło się o dziesiątki kilometrów i tysiące nowych mieszkańców. Przyjrzyjmy się, jak z wiejskich osad powstały dzielnice, które dziś odkrywamy na nowo.

• Sprawdź, jak 18 sierpnia 1915 roku ukształtowały się granice współczesnej Łodzi
• Poznaj przemiany Bałut — od największej wsi Europy do największej historycznej dzielnicy Łodzi

Sprawdź, jak 18 sierpnia 1915 roku ukształtowały się granice współczesnej Łodzi

DATA: 18 sierpnia 1915 roku — tego dnia władze pod niemieckim zarządem podjęły decyzję o znaczącym rozszerzeniu Łodzi.

W wyniku decyzji Cesarsko‑Niemieckiego Prezydenta Policji Mathiasa von Oppen miasto przyjęło do swoich granic szereg sąsiednich miejscowości. Włączono do Łodzi duże wsie Bałuty i Chojny oraz mniejsze osady: Antoniew Stokowski, Dąbrowę, Radogoszcz, Rokicie, Widzew, Zarzew i Żabieniec. Skutek był natychmiastowy — liczba mieszkańców powiększyła się o ponad 130 tysięcy osób.

POWIERZCHNIA: obszar miasta zwiększył się o ponad 58 kilometrów kwadratowych — była to największa inkorporacja terenów podmiejskich w historii miasta. Nowe granice poprowadzono wzdłuż linii kolei obwodowej (z wyjątkiem dworca na Chojnach), obejmując teren od Widzewa po obecną ulicę Obywatelską.

Poznaj przemiany Bałut — od największej wsi Europy do największej historycznej dzielnicy Łodzi

Bałuty, przed przyłączeniem, wyróżniały się rozmiarami. W przełomie XIX i XX wieku szybko przekształciły się z dobrze zorganizowanej osady fabrycznej w ogromną wieś o populacji sięgającej około 100 tysięcy mieszkańców — wtedy uważaną za największą wieś w Europie. Napływ robotników do zakładów przemysłowych wokół Łodzi był główną przyczyną takiego wzrostu.

Od daty przyłączenia w 1915 roku Bałuty stały się częścią miejskiej struktury Łodzi. Dziś obejmują teren blisko 80 kilometrów kwadratowych i zamieszkuje je około 190 tysięcy osób — to najludniejsza spośród historycznych dzielnic miasta.

Bałuty są jedną z najbardziej rozpoznawalnych części Łodzi. Ich historia łączy barwne legendy — na przykład opowieść o Ślepym Maksie — z tragicznymi rozdziałami XX wieku. W okresie II wojny światowej na tym terenie Niemcy utworzyli Litzmannstadt Getto oraz obóz dla polskich dzieci i młodzieży przy ulicy Przemysłowej.

Warto też pamiętać, że z Bałut pochodzą lub tam mieszkali znani łodzianie: raper O.S.T.R., koszykarz Marcin Gortat, aktorzy Stanisław Mikulski i Leon Niemczyk oraz dziennikarka Anita Werner.

Decyzja von Oppen oraz późniejsze losy przyłączonych osad ukształtowały Łódź, jaką znamy dziś — miasto rozrośnięte przestrzennie i demograficznie, z dzielnicami, które niosą w sobie zarówno przemysłowe korzenie, jak i pamięć o trudnych wydarzeniach XX wieku.

Na podst. Urząd Miasta Łodzi