Dawna cerkiew przy ulicy św. Jerzego skrywa ślady wojskowej przeszłości

Przy ulicy św. Jerzego w Łodzi stoi budynek, którego historia łączy prawosławną cerkiew, wojsko i katolickie duszpasterstwo. Jego wygląd zmienił się po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, ale we wnętrzu nadal można znaleźć ślady pierwotnego przeznaczenia. O historii kościoła św. Jerzego przypominają między innymi bizantyjski ołtarz, dawne elementy ikonostasu i pamiątkowe tablice.

• Od cerkwi garnizonowej do kościoła św. Jerzego
• Ołtarz, witraże i ślady dawnego ikonostasu

Od cerkwi garnizonowej do kościoła św. Jerzego

Budynek przy ul. św. Jerzego 7A wzniesiono jako prawosławną cerkiew garnizonową pod wezwaniem św. Aleksego. Projekt przygotował łódzki architekt Franciszek Chełmiński, a pieniądze na budowę przekazali zamożni przemysłowcy, wśród nich Karol Scheibler, Juliusz Heinzel i Izrael Poznański.

Poświęcenie obiektu odbyło się w 1896 roku. Forma budowli nawiązywała do cerkwi garnizonowych z okolic Petersburga. Nie był to wyłącznie obiekt religijny – część budynku służyła wojsku jako ujeżdżalnia koni.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości cerkiew przejęło wojsko polskie. Budowlę przekształcono w kościół garnizonowy, usunięto z niej charakterystyczne cebulaste hełmy, a obiekt otrzymał wezwanie św. Jerzego. Dla katolickiego duszpasterstwa wojskowego został uroczyście otwarty 23 listopada 1919 roku.

Ta zmiana sprawiła, że dzisiejszy kościół nie jest jedynie przykładem architektury sakralnej. To także zapis przemian, które dotknęły Łódź po zmianie sytuacji politycznej i państwowej.

Więcej lokalnych informacji z Łodzi jest na informacjelodzkie.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na informacjelodzkie.pl/wydarzenie.

Ołtarz, witraże i ślady dawnego ikonostasu

Kościół jest budowlą jednonawową z dwuspadowym dachem. W środku uwagę przyciąga ołtarz główny w stylu bizantyjskim, będący pozostałością dawnego ikonostasu.

W ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej Hetmanki Żołnierza Polskiego. Wizerunek może być przesłaniany obrazem św. Jerzego, będącym kopią dzieła Juliusza Kossaka. To rozwiązanie łączy wcześniejsze prawosławne korzenie budynku z jego późniejszą funkcją w katolickim duszpasterstwie wojskowym.

We wnętrzu znajdują się również:

• boczny ołtarz św. Józefa,
• boczny ołtarz Matki Bożej,
• modernistyczne witraże ze scenami biblijnymi,
• zabytkowa ambona,
• tablice upamiętniające polskich żołnierzy poległych na różnych frontach.

Zestaw tych elementów pozwala odczytać historię budynku bezpośrednio z jego architektury i wyposażenia. Szczególnie pamiątkowe tablice przypominają, że przez lata kościół pełnił także funkcję miejsca związanego z pamięcią wojskową.

na podstawie: Urząd Miasta Łodzi.