Sławomir Fijałkowski nagrodzony. Z Kina Charlie zrobił coś więcej niż kino

Po seansie widzowie nie zawsze wychodzą z Kina Charlie. Część zostaje na rozmowę, spotkanie z twórcami albo dyskusję, która przeciąga się do późnej nocy. Właśnie za takie podejście do filmu i kultury Sławomir Fijałkowski, twórca oraz właściciel kina przy Piotrkowskiej, otrzymał Nagrodę Marszałka Województwa Łódzkiego. To wyróżnienie dla człowieka, który od trzech dekad konsekwentnie buduje w Łodzi miejsce spotkań wokół ambitnego repertuaru.

Od dyskusyjnego klubu do kina przy Piotrkowskiej

Fijałkowski zaczął działać w branży filmowej jeszcze przed otwarciem własnego kina. W 1988 roku założył Dyskusyjny Klub Filmowy „Na plebani” w Aleksandrowie Łódzkim. Później pracował między innymi w łódzkim DKF Prexer oraz w kinie „Przedwiośnie”. Doświadczenie zdobyte w tych miejscach wykorzystał, gdy w 1994 roku uruchomił Kino Charlie przy Piotrkowskiej 203/205.

Prywatne przedsięwzięcie w kulturze wymagało wtedy nie tylko pieniędzy, lecz także odwagi. Pomysł zakładał połączenie tradycji dyskusyjnych klubów filmowych z nowoczesnym miejscem, w którym widz nie ogranicza się do obejrzenia filmu.

„Miałem pasję, olbrzymie pokłady determinacji i poczucie misji, żeby z kina uczynić miejsce równie ważne jak teatr czy opera”.

Repertuar Charlie od początku obejmował zarówno wybrane produkcje komercyjne, jak i ambitne kino polskie, europejskie oraz światowe. Fijałkowski podkreśla, że około 30 procent tytułów prezentowanych w jego kinie nie trafia do żadnego innego kina.

Dla widzów oznacza to dostęp do filmów, których nie można znaleźć w typowym repertuarze multipleksów. Ważną częścią działalności są także spotkania, przeglądy i rozmowy po seansach. Film staje się wtedy początkiem dalszej dyskusji, a nie jedynie dwugodzinnym wydarzeniem zakończonym wraz z napisami.

Charlie wyprzedzało rozwiązania stosowane przez większe kina

Właściciel Kina Charlie nie ograniczał się do selekcjonowania repertuaru. Jego zespół wprowadzał także rozwiązania, które z czasem zaczęły pojawiać się w innych kinach. Charlie jako pierwsze kino w Polsce stworzyło stronę internetową poświęconą organizowanemu wydarzeniu. Było to niemal trzy dekady temu, gdy internet dopiero zdobywał popularność.

Wcześnie uruchomiono również internetową rezerwację biletów i newsletter budujący stały kontakt z widzami. Kino należało też do pierwszych miejsc w Polsce organizujących maratony filmowe.

„Wyznaczaliśmy trendy i budowaliśmy standardy, które potem przejmowały multipleksy albo były wzorcem dla innych kin studyjnych”.

Jednym z najbardziej nietypowych przedsięwzięć Fijałkowskiego była szydełkowana lokomotywa, przygotowana w 2013 roku wspólnie z artystką Agatą Oleksiak. Instalacja powstała jako hołd dla Juliana Tuwima i połączyła trzy ważne skojarzenia z Łodzią – tradycję filmową, włókienniczą oraz street art.

Przy pracy przez trzy miesiące uczestniczyło 60 osób. Gotową instalację obejrzało ponad dwa miliony widzów, a wydarzeniem zainteresowała się także stacja BBC. Pamiątką po tej akcji jest szydełkowany fotel znajdujący się w jednej z sal Charlie.

Kino przyznaje również Złotego Glana – nagrodę dla wybitnych postaci świata kultury. Wśród jej laureatów znalazł się między innymi malarz Zdzisław Beksiński. Fijałkowski wspomina, że Charlie zorganizowało z nim rozmowę online w czasach, gdy widzowie mieli do dyspozycji przede wszystkim telefony. Beksiński uczestniczył w spotkaniu z Warszawy, a publiczność słuchała go w sali kinowej.

Osiem sal i Hub Kultury zamiast jednej filmowej specjalizacji

Od 2022 roku Kino Charlie działa także jako Hub Kultury. Film wciąż pozostaje najważniejszą częścią programu, ale oferta obejmuje również wystawy, festiwale, przeglądy, koncerty, performanse i wydarzenia związane ze street artem. Właściciel chce w ten sposób łączyć kino ze sztukami wizualnymi i teatrem oraz wspierać świadomy odbiór kultury.

Rozbudowę obiektu wsparł finansowo Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, przekazując unijną dotację. Obecnie Charlie ma osiem sal i nowoczesne rozwiązania przeznaczone dla wymagających widzów. Technologia jest jednak tylko zapleczem dla programu, w którym nadal dużo miejsca zajmują rozmowy.

Wśród organizowanych formatów znajdują się między innymi:

• „kino szeptane”,
• spotkania o tematyce psychologicznej,
• formaty filozoficzne,
• „kino bliskich relacji Malwiny Grochali”,
• „kino z Dianą Dąbrowską”.

„Nadal najważniejszą wartością jest człowiek i rozmowa o kinie, czy szerzej o kulturze”.

Fijałkowski uważa, że Charlie stało się współczesnym dyskusyjnym klubem filmowym. Widzowie, którzy przychodzili tam w latach 90., wracają obecnie z dziećmi i wnukami. Przez lata kino było także miejscem, w którym swoje zainteresowania rozwijali przyszli filmowcy, aktorzy, reżyserzy, operatorzy i fotografowie.

Właściciel Charlie jest również założycielem Stowarzyszenia „Łódź Filmowa” oraz Fundacji „Miasto Kultury”. Organizował i współorganizował wydarzenia związane z kulturą filmową, w tym Forum Kina Europejskiego „Cinergia”. W przeszłości festiwal był wymieniany obok Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni i Warszawskiego Międzynarodowego Festiwalu Filmowego.

Nagroda Marszałka Województwa Łódzkiego dołącza do wcześniejszych wyróżnień Fijałkowskiego. W jego dorobku są między innymi Złoty Bilet Stowarzyszenia „Kina Polskie”, nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej dla najlepszego kina studyjnego w Polsce za 2008 rok oraz srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, przyznany w 2025 roku. Kino Charlie wygrało także łódzki plebiscyt „Energia Kultury”.

Dla Fijałkowskiego nagrody pozostają jednak przede wszystkim sposobem na promocję dobrego kina i budowanie relacji z widzami. W tym modelu sukces nie kończy się na frekwencji. Liczy się również to, czy po seansie ludzie mają o czym rozmawiać i czy wracają do Charlie po kolejny film, spotkanie albo wydarzenie.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego.