Jak jeden podpis z 1820 roku uruchomił przemysłową Łódź - historia w pigułce

18 września 1820 roku jeden dokument zmienił bieg miasta - od wsi z kilkuset mieszkańcami do ośrodka przemysłowego. Poznaj mechanikę decyzji, która dała początek fabrycznej Łodzi.

• Zobacz jak Łódź zyskuje status osady fabrycznej
• Przypomnijmy fundusz i plany wsparcia dla osadników

Zobacz jak Łódź zyskuje status osady fabrycznej

W lipcu 1820 roku Rajmund Rembieliński, prezes Komisji Województwa Mazowieckiego, przebywał na oględzinach terenów wokół Łodzi. Zwrócił uwagę na liczne cieki wodne nadające się do spiętrzania i uruchamiania foluszy, rozległe bory dające drewno oraz gliniaste ziemie przydatne do produkcji cegieł. Dodatkowym atutem była położona w pobliżu zmodernizowana droga z Włocławka do Piotrkowa - infrastruktura sprzyjała przewozowi surowców i wyrobów.

Na podstawie tych oględzin Rembieliński 1 września 1820 roku sporządził memoriał proponujący wytypowanie miast rządowych jako miejsc dla osadników przemysłowych. Rządowy kapitał miał wesprzeć osadnictwo - utworzono fundusz 60 tysięcy złotych i zaplanowano darmowe materiały pod budowę domów oraz kredyty dla zakładających warsztaty i manufaktury.

Przypomnijmy fundusz i plany wsparcia dla osadników

Decydujący krok wykonał namiestnik Królestwa Polskiego Józef Zajączek, który 18 września 1820 roku podpisał zarządzenie o lokalizacji osad fabrycznych. Dokument nominował między innymi Łódź jako miejsce przeznaczone dla sukienników, tkaczy i prządek, z gwarancją pomocy państwa. Działki miały być wydzielane i oddawane w dzierżawę na korzystnych warunkach z 6-letnim okresem zwolnienia z opłat.

Dalej procedura ruszyła formalnie - 30 stycznia 1821 roku rządowa komisja upoważniła Rajmunda Rembielińskiego do zakładania sukienniczych osad w Zgierzu, Łodzi, Podrzeczu i Gostyninie. W chwili podjęcia decyzji Łódź była niewielkim miasteczkiem - liczyła około 800 mieszkańców i miała 112 drewnianych domów. To pokazuje, jak szybko administracyjne wsparcie i naturalne atuty terenu mogły stworzyć zalążek późniejszego przemysłowego rozwoju.

Informacje o dokumentach, planach i liczbach pochodzą z miejskich źródeł Urzędu Miasta Łodzi oraz materiałów historycznych dotyczących organizacji osad fabrycznych.

na podstawie: Urząd Miasta Łodzi.