Woda z głębokości 784 metrów miała popłynąć do Łodzi. Wojna przerwała plan

Na obrzeżach Łodzi wiercono setki metrów w głąb ziemi, a na Stokach planowano zbiorniki dla miejskiej sieci. W 1935 roku uruchomiono pierwszą studnię głębinową, która miała stać się częścią dużego systemu wodociągowego. Przedwojenne inwestycje obejmowały także dziesiątki kilometrów kanałów i rozbudowę oczyszczalni ścieków. Wojna zatrzymała projekt, zanim woda z kolejnych odwiertów mogła trafić do mieszkań.

• Kanały miały zmienić warunki życia w Łodzi
• Stoki miały gromadzić wodę z głębin
• Wojna zatrzymała wodociąg przed uruchomieniem sieci

Kanały miały zmienić warunki życia w Łodzi

3 sierpnia 1935 roku uruchomiono pierwszą studnię głębinową w Łodzi. Był to jeden z etapów szerokiego programu wodno-kanalizacyjnego prowadzonego w latach 20. i 30. XX wieku przez inżyniera Stefana Skrzywana.

Plan zakładał budowę 120 kilometrów kanałów. Do wybuchu wojny powstało niemal 100 kilometrów, a oczyszczalnia ścieków na Lublinku została zmechanizowana. Dzięki tym pracom ścieki stopniowo znikały z ulic, a wraz z poprawą warunków sanitarnych ograniczano ryzyko epidemii.

Po śmierci Skrzywana w 1932 roku za rozwój kanalizacji i wodociągów odpowiadał prof. Romuald Rosłoński. Przygotował założenia miejskiej sieci, która miała objąć obszar o powierzchni 5,5 kilometra kwadratowego – od kolei obwodowej na południu po Julianów na północy.

Stoki miały gromadzić wodę z głębin

Według planu ujęcia wody miały powstać na peryferiach Łodzi, w rejonie doliny Olechówki. Stamtąd woda byłaby tłoczona do zbiorników na Stokach, a następnie rozprowadzana rurociągami do poszczególnych części miasta.

Przed wojną wykonano trzy studnie głębinowe. Łącznie mogły dostarczać 18 tysięcy metrów sześciennych wody na dobę. Pierwszy odwiert powstał niedaleko wsi Górki Stare i sięgał 784 metrów. Próby wykazały dobrą wydajność, ale także zbyt dużą zawartość żelaza w wodzie. Oznaczało to, że przed wykorzystaniem jej w sieci potrzebne byłyby dodatkowe działania uzdatniające.

Kolejne próbne pompowanie rozpoczęto z otworu o głębokości 833 metrów, położonego za kościołem św. Wojciecha na Chojnach. W tym samym czasie trwało wiercenie trzeciej studni na Dąbrowie. Rozmieszczenie odwiertów pokazuje, że plan nie ograniczał się do jednego ujęcia, lecz zakładał stworzenie całego systemu zasilania i przesyłu wody.

Wojna zatrzymała wodociąg przed uruchomieniem sieci

Zgodnie z przedwojennymi założeniami woda z nowych studni miała popłynąć do mieszkań w 1941 roku. Do realizacji tego etapu jednak nie doszło. Wybuch wojny przerwał budowę i odsunął w czasie wykorzystanie ujęć głębinowych.

Mimo niedokończenia projektu przedwojenne inwestycje pozostawiły po sobie rozbudowaną część sieci kanalizacyjnej, zmechanizowaną oczyszczalnię oraz wykonane odwierty. Program rozpoczęty przez Skrzywana i rozwijany przez Rosłońskiego był jednym z największych przedsięwzięć infrastrukturalnych, które miały poprawić zaopatrzenie Łodzi w wodę i stan sanitarny ulic.

na podstawie: Urząd Miasta Łodzi.