Leon Weintraub - 100 lat łodzianina, który przez całe życie budował mosty

W Łodzi świętują setne urodziny Leon Weintraub, którego życie wygląda jak kronika XX wieku: dzieciństwo przy kamienicy, dramat obozów i późniejsze powroty do rozmowy z młodymi. Urodzony w 1926 roku lekarz i świadek historii obchodził jubileusz 1 stycznia 2026 z charakterystycznym poczuciem humoru i dystansem. Jego historia to nie opowieść o rezygnacji, lecz o ciągłym zaczynaniu od nowa i o pracy nad pamięcią oraz pojednaniem.

• Z Kamiennej ulicy do obozów - losy, które nie dają zapomnieć
• Sto lat i powroty do Łodzi - wykłady, spotkania i symboliczne klucze

Z Kamiennej ulicy do obozów - losy, które nie dają zapomnieć

Leon Weintraub przyszedł na świat w żydowskiej rodzinie w 1926 roku i dorastał przy ul. Kamiennej - dziś Włókienniczej. Ojca stracił w bardzo młodym wieku, a przed wojną ukończył sześć klas szkoły powszechnej. Zimą 1939 roku wraz z matką i siostrami trafił do Litzmannstadt Getto. W 1944 roku rodzina została deportowana do Auschwitz-Birkenau; mając 18 lat, Leon został oddzielony od bliskich. Ostatnia chwila decyzji uratowała mu życie - trafił do transportu więźniów roboczych, a następnie do obozów Gross-Rosen, Flossenbürg i Natzweiler-Struthof. Wyzwolony przez wojska francuskie, musiał stawić czoła światu, który dla wielu skończył się w tamtych miejscach.

“Mogę znów zacząć od zera”
— Leon Weintraub

Sto lat i powroty do Łodzi - wykłady, spotkania i symboliczne klucze

Po wojnie studiował medycynę w Getyndze, potem pracował jako ginekolog w Warszawie. Prześladowania z 1969 roku zmusiły go do emigracji; wraz z rodziną osiedlił się w Szwecji, mieszka w Sztokholmie z żoną Evamarią. Mimo życia za granicą regularnie odwiedza Łódź, prowadzi wykłady w szkołach i miejscach pamięci w Polsce, Niemczech i USA oraz bierze udział w rocznicach związanych z likwidacją getta. W uznaniu zasług Rada Miejska przyznała mu tytuł Honorowy Obywatel Miasta - decyzja zapadła w 2025 roku, a symboliczne klucze stały się wyrazem uznania dla jego misji.

“Kiedy operowałem, widziałem, że tkanka podskórna każdego człowieka jest taka sama”
— Leon Weintraub

Jako lekarz i mówca Weintraub podkreślał wspólną ludzką naturę i potrzebę kształtowania pamięci bez nienawiści. W 2022 roku ukazała się jego książka “Pojednanie ze złem”, opisująca próbę utrzymania pamięci i budowania odpowiedzialności za przeszłość, a nie prostego wybaczania.

Weintraub znany jest z elegancji - garnitur i mucha to jego znak rozpoznawczy - ale przede wszystkim z pasji do rozmowy z młodymi. Jego wykłady to nie sucha relacja faktów, lecz świadectwo zderzane z pytaniami o dziś.

Mimo że mieszka na stałe poza krajem, Łódź wciąż nazywa „swoim miastem”. Jego setne urodziny traktowane są tutaj jako okazja do przypomnienia o odpowiedzialności za pamięć oraz o tym, jak wiele może zdziałać jedna, konsekwentna postawa życia dla dialogu międzypokoleniowego.

Perspektywa mieszkańca - dlaczego warto o tym pamiętać

Dla mieszkańców Łodzi obecność Leona Weintrauba to nie tylko karta z podręcznika historii. To możliwość bezpośredniego spotkania ze świadkiem zdarzeń, które ukształtowały miasto i jego ludzi; to lekcja o empatii, o tym, że rozmowa może zapobiegać uprzedzeniom, oraz przypomnienie, że pamięć wymaga pielęgnacji. Szkoły, kluby seniorów i organizacje pamięci zyskują konkretne materiały do pracy z młodzieżą - od relacji po książkę “Pojednanie ze złem” - które pomagają tłumaczyć, dlaczego historia jest ważna dla współczesnego życia społecznego.

na podstawie: Urząd Miasta Łodzi.