Nowe zasady pisowni - jak zmiany Rady Języka Polskiego upraszczają język

W Łodzi słychać o prostej zmianie, która może ułatwić życie każdemu, kto pisze oficjalne dokumenty, ulotki czy posty w mediach społecznościowych. Rada Języka Polskiego uporządkowała reguły pisowni tak, by lepiej odpowiadały codziennej praktyce językowej. Efekt ma być jeden - mniej wątpliwości przy tworzeniu nazw, tytułów i opisów miejsc.

• Rada Języka Polskiego - co tak naprawdę zmieniła
• Jak to zadziała w Łodzi - nazwy, urzędy i materiały promocyjne

Rada Języka Polskiego - co tak naprawdę zmieniła

W głównym zarysie reforma ma ograniczyć wyjątki i ujednolicić zasady. Najważniejsza informacja dla wszystkich piszących to data wejścia w życie nowych reguł - 1 stycznia 2026 roku. Od tego dnia kilka obszarów ortografii zostaje uproszczonych.

Najbardziej widoczne zmiany:

• nazwy mieszkańców miast, dzielnic i miejscowości piszemy wielką literą - np. Łodzianin, Bałuciarz, Widzewiak, Zgierzanin, Pabianiczanin, Skierniewiczanin;
• wszystkie człony wielowyrazowych nazw geograficznych otrzymują wielkie litery - przykłady to Morze Marmara, Pustynia Gobi, Półwysep Hel, Wyspa Uznam;
• w nazwach obiektów i przestrzeni publicznej ujednolicone zapisy: Aleja Piłsudskiego, Plac Wolności, Park Staromiejski, Most Poniatowskiego, Kościół św. Mateusza, Pałac Rodziny Poznańskich, Willa Kindermanna, Zamek w Łęczycy, Apteka pod Orłem — przy czym słowo ulica pozostaje małą literą, np. ulica Piotrkowska;
• nazwy instytucji i lokali także zgodnie z nowymi zasadami: Teatr Wielki w Łodzi, Teatr Powszechny, Muzeum Miasta Łodzi, Kino Charlie, Kawiarnia Literacka, Restauracja Manekin;
• imiesłowy z partykułą “nie” piszemy zawsze łącznie, tam gdzie tworzą cechę (np. nieprzygotowany projekt, nieodnowiona kamienica); osobna pisownia może się pojawić, gdy chcemy uwypuklić brak wykonania czynności;
• stopniowanie przymiotników i przysłówków z “nie” zostało ujednolicone - przykłady: niezbyt drogi, niestaranne, nienajlepiej przygotowany;
• przedrostek pół pisany jest łącznie w złożeniach typu półzabawa, półżartem, półprawda, z łącznikiem tylko przy nazwach własnych (np. pół-Łodzianin);
• przedrostki takie jak super, eko, mini, mega można stosować łącznie lub osobno - wybór zależy od tego, czy traktuje się je jako część słowa czy jako oddzielne określenie;
• człony nazw nagród i tytułów zapisujemy wielką literą, np. Honorowy Obywatel Miasta Łodzi, Nagroda Prezydenta Miasta Łodzi, Nagroda Literacka im. Juliana Tuwima.

Jak to zadziała w Łodzi - nazwy, urzędy i materiały promocyjne

Dla miasta i instytucji praktyczne skutki będą łatwe do zauważenia. Już na kolejnych plakatach, w katalogach czy na miejskich stronach internetowych będą pojawiać się wersje formalne - z wielką literą w nazwach mieszkańców i w każdym członie wielowyrazowych nazw obiektów. Oznacza to mniej pytań przy redagowaniu pism urzędowych, komunikatów i opisów wydarzeń.

Kilka praktycznych wskazówek dla odbiorcy:

• dokumenty, szablony i materiały promocyjne warto zaktualizować, żeby stosować jednolite reguły zapisu;
• w wątpliwych przypadkach dotyczących “nie” przyjmijmy pisownię łączną tam, gdzie mamy do czynienia z cechą lub określeniem;
• firmy i lokale mogą zdecydować, czy preferują zapis łączny czy rozdzielny przy przedrostkach typu super — ważne, by trzymać się tego wyboru konsekwentnie.

Mieszkańcy zyskają prostszą sytuację przy pisaniu życiorysów, podań, opisów miejsc w mediach społecznościowych czy szkolnych prac. Dla tych, którzy zajmują się edycją treści - redaktorów, marketingowców, pracowników urzędów - zmiana przynosi jasne kryteria, które ułatwią korektę i zapobiegną sprzecznym zapisom w oficjalnych materiałach.

na podstawie: Urząd Miasta Łodzi.