Halina Kłąb-Szwarc – od nastoletniej agentki wywiadu do inicjatorki Uniwersytetu Trzeciego Wieku

W centrum Łodzi przypomniano życie kobiety, która w młodości działała w konspiracji, a później poświęciła się nauce i edukacji osób starszych. Na spotkaniu o jej pamięci pojawiły się obrazy nie tylko wojennego kunsztu, lecz także długiej drogi od szpitalnych sal do sal wykładowych. Postać Haliny Kłąb-Szwarc łączy kilka epok polskiej historii – od dramatów okupacji po powojenną odbudowę życia naukowego.

• Młoda łączniczka z Łodzi – jak zaczęła się walka
• Od medycyny do Uniwersytetu Trzeciego Wieku – druga odsłona życia

Młoda łączniczka z Łodzi – jak zaczęła się walka

Halina Kłąb-Szwarc uczyła się działać już w nastoletnim wieku. Według relacji zachowanych w źródłach konspiracyjnych, mając 16 lat wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej w Łodzi i została przygotowana do pracy w wywiadzie Armii Krajowej. W czasie II wojny światowej zbierała informacje na rzecz polskiego podziemia, operując m.in. w:

• Wiedeń,
• Hamburg,
• Berlin.

Została zatrzymana przez niemieckie służby, skazana na śmierć, a następnie podczas ewakuacji więzienia w styczniu 1945 zdołała uciec. Te wydarzenia ukształtowały jej późniejsze zaangażowanie i determinację.

Od medycyny do Uniwersytetu Trzeciego Wieku – druga odsłona życia

Po wojnie Halina Kłąb-Szwarc związała się z medycyną i nauką. Ukończyła studia medyczne, rozwijając karierę akademicką jako lekarz i badacz. Najbardziej rozpoznawalnym elementem jej dorobku jest inicjatywa założenia pierwszego w Polsce, a trzeciego na świecie, Uniwersytetu Trzeciego Wieku – przedsięwzięcia, które zapoczątkowała w 1975 roku. Dzięki tej inicjatywie osoby starsze zyskały systemową przestrzeń do kształcenia i aktywnego życia społecznego. Halina Kłąb-Szwarc zmarła w 2002 roku.

W skrócie najważniejsze fakty:

• Imię i nazwisko: Halina Kłąb-Szwarc
• Konspiracja: Związek Walki Zbrojnej, Armia Krajowa
• Miejsca działań wywiadowczych: Wiedeń, Hamburg, Berlin
• Ucieczka: styczeń 1945 (ewakuacja więzienia w Łodzi)
• Inicjatywa edukacyjna: Uniwersytet Trzeciego Wieku – 1975
• Rok śmierci: 2002

Jej historia to przykład ciągłości obywatelskiego zaangażowania – od tajnych operacji po budowanie instytucji edukacyjnych.

Mieszkańcy Łodzi mogą odnaleźć w tej biografii zarówno elementy lokalnej historii, jak i praktyczne przesłanie: działania podejmowane dziś mogą przemienić się w trwałe instytucje służące kolejnym pokoleniom. Pamięć o takich postaciach sprzyja także lepszemu zrozumieniu, jak skomplikowane wybory i doświadczenia wojenne wpłynęły na powojenne życie zawodowe i społeczne – od medycyny po edukację osób starszych.

na podstawie: Urząd Wojewódzki w Łodzi.