Ponad 206 tys. zł na mauzoleum Scheiblera. Renowacja wciąż trwa

Strzelista wieża i neogotycka bryła wyróżniają mauzoleum na Starym Cmentarzu w Łodzi. Za jego monumentalnym wyglądem kryje się jednak historia powojennych zniszczeń i długiej walki o ocalenie zabytku. Prace konserwatorskie nadal obejmują kolejne części budowli – od elewacji po wyposażenie i podziemia.

W ostatnich latach z budżetu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego przeznaczono na prace ponad 206 tys. zł. Dzięki tym środkom odnowiono fasadę południowo-zachodnią wieży, marmurową ambonę i metalowe przęsła. Remont wspierały też dotacje Ministerstwa Kultury oraz środki konserwatorskie.

Pomysł Anny Scheibler dał cmentarzowi monumentalne mauzoleum

Karol Scheibler przyjechał do Łodzi w 1854 roku i stworzył jedno z największych imperiów włókienniczych w Królestwie Polskim. Po jego śmierci w 1881 roku żona, Anna, chciała upamiętnić go budowlą inną niż zwykły grobowiec. Kolejne konkursy architektoniczne nie przyniosły projektu, który odpowiadałby rodzinie. Ostatecznie powstała koncepcja neogotyckiej kaplicy.

Mauzoleum zaprojektowali Edward Lilpop i Józef Pius Dziekoński. Budowę prowadzono w latach 1885–1888, a wieża sięga około 37 metrów. Kamień, marmur i starannie opracowane detale nadają obiektowi reprezentacyjny charakter. Kaplica służyła później jako miejsce przedpogrzebowe.

O jej skali mówi Łucja Robak, członkini zarządu Fundacji na Rzecz Ratowania Kaplicy Karola Scheiblera:

„Kaplica wygląda jak kościół, duży jak na cmentarne warunki” – powiedziała Łucja Robak w materiale Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego.

Najświeższe wiadomości z Łodzi czekają na stronie głównej informacjelodzkie.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.

Po powojennych zniszczeniach potrzebne były lata pracy

Po 1945 roku kaplicę splądrowano i zdewastowano. Zniszczono wyposażenie, naruszono podziemia i miejsca pochówku. Nieszczelny dach przepuszczał wodę, a wilgoć pogłębiała zniszczenia murów i wnętrza.

Fundacja na Rzecz Ratowania Kaplicy Karola Scheiblera powstała w 2003 roku. Jej działania wyrosły z aktywności osób związanych z Towarzystwem Opieki nad Starym Cmentarzem. Najpierw zabezpieczano budowlę i ograniczano zawilgocenie, później prowadzono prace przy elewacjach, izolacji i dachach. W trakcie remontu okazywało się, że część elementów wymaga szerszej interwencji, niż zakładano.

„Garstka szaleńców” – tak osoby zaangażowane w ratowanie mauzoleum określa Łucja Robak, członkini zarządu fundacji, w materiale Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego.

Renowacja dotyczy nie tylko murów. Obejmuje też ołtarz, metalowe detale, balustrady, rzeźby i ambonę. Poszczególne elementy wymagają osobnych metod konserwacji, a dobór materiałów ma znaczenie dla zachowania historycznego charakteru kaplicy.

Powiązany artykuł

Sekrety przy Targowej 65 – bajkowa aula i pancerny skarbiec w dawnej posiadłości Scheiblera

Witraże i krypty nadal wymagają szczególnej troski

Część przeszkleń już odtworzono: wykonano cztery witraże dywanowe i trzy rozety. Do zrobienia pozostały kolejne, w tym witraże w prezbiterium. Trudność sprawia odtworzenie dawnych barw. Nawet niewielka różnica odcienia może zmienić wygląd całości.

„A my się targujemy o odcień więcej, odcień mniej” – opowiada Łucja Robak w materiale Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego.

Osobnym zadaniem pozostają krypty. Zostały splądrowane, a ich pierwotny charakter niemal całkowicie się zatarł. Rozważane jest godne zebranie pozostałych szczątków, przygotowanie trumny i zorganizowanie nabożeństwa. Ocalenie mauzoleum oznacza więc zarówno konserwację zabytkowej architektury, jak i uporządkowanie miejsca pochówku.

Przed fundacją są kolejne etapy prac przy witrażach, wyposażeniu i elementach technicznych. Zakres dotychczasowych dotacji pokazuje, że renowacja obejmuje wiele odrębnych części budowli – od fasady wieży po detale wnętrza. Łucja Robak apeluje o wsparcie dalszych działań:

„żeby ta kaplica była naszą wspólną własnością” – powiedziała członkini zarządu fundacji w materiale Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego.