Od walki z nowotworami po Wiedźmina. Łódzkie nagrodziło naukowców

Jedne badania dotyczą bezpieczeństwa warzyw i owoców, inne szukają nowych sposobów ograniczania rozwoju nowotworów. Są też projekty o łódzkich osiedlach, miodach z centralnej Polski i grze inspirowanej zamkiem w Besiekierach. Zarząd Województwa Łódzkiego rozstrzygnął konkurs, w którym doceniono 16 prac naukowych związanych z regionem.

150 tysięcy złotych za badania ważne dla regionu

Nagrody Marszałka Województwa Łódzkiego przyznano po raz 27. Konkurs obejmuje prace, które opisują historię, kulturę i dziedzictwo regionu, ale także badania mogące mieć znaczenie dla zdrowia mieszkańców, ochrony środowiska, gospodarki czy jakości usług publicznych.

W tegorocznej edycji zgłoszono 60 prac przygotowanych na ośmiu uczelniach oraz w dwóch instytutach badawczych. Tylko sześć wniosków złożyły uczelnie i instytuty. Pozostałe 54 zgłosili sami autorzy.

Komisja złożona z przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego i sześciu publicznych uczelni oceniała między innymi wartość naukową, metody badań, oryginalność tematu, użyteczność wyników oraz możliwość wykorzystania ich w rozwoju województwa.

Pula nagród wyniosła 150 tys. zł:

• za dwie prace habilitacyjne przyznano po 18 tys. zł,
• za dwie rozprawy doktorskie – po 12 tys. zł,
• za sześć prac magisterskich – po 9 tys. zł,
• za sześć prac licencjackich i inżynierskich – po 6 tys. zł.

Dotychczas w konkursie przyznano 279 nagród o łącznej wartości przekraczającej 1,6 mln zł. Wśród tegorocznych laureatów najwięcej osób reprezentuje Uniwersytet Łódzki – pięć nagrodzonych prac. Politechnika Łódzka ma cztery wyróżnienia, Akademia Sztuk Pięknych – trzy, a Uniwersytet Medyczny w Łodzi – dwa. Po jednej nagrodzie otrzymały Akademia Muzyczna w Łodzi oraz Instytut Ogrodnictwa Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach.

Bezpieczniejsze warzywa i badania nad chorobami nowotworowymi

W kategorii prac habilitacyjnych nagrodzono Beatę Kowalską z Instytutu Ogrodnictwa PIB w Skierniewicach za badania nad mikrobiologicznym skażeniem warzyw i owoców. Autorka oceniła skalę zanieczyszczeń, a następnie opracowała sposoby ich ograniczania, które mają być bezpieczne zarówno dla ludzi, jak i środowiska.

Drugą nagrodę w tej kategorii otrzymał Wojciech Ciszewski z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Jego praca dotyczy przemian zachodzących w komórkach podczas włóknienia narządów, rozwoju nowotworów, powstawania przerzutów i nabywania odporności na leczenie. Badania wskazały również substancje, które mogą ograniczać niekorzystne procesy. Jednym z rezultatów było opracowanie ekstraktu polifenolowego z wytłoków po nasionach wiesiołka dziwnego. Rozwiązanie objęto patentem Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej.

W kategorii doktoratów doceniono Patrycję Grzyś z Uniwersytetu Łódzkiego. Zbadała ona, jak nieformalne grupy mieszkańców wpływają na kształtowanie przestrzeni Łodzi. Efektem pracy jest model „Ku miastu tworzonemu wspólnie”, który może być wykorzystywany przy planowaniu działań związanych z udziałem mieszkańców, rewitalizacją i wzmacnianiem więzi sąsiedzkich.

Drugim laureatem został Jarosław Borek z Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Jego rozprawa łączy rzeźbę abstrakcyjną z pytaniami o znaki, przestrzeń i tożsamość miejsca. Punktem odniesienia była Łódź przemysłowa, jej architektura i dziedzictwo artystyczne, w tym tradycja awangardy Władysława Strzemińskiego oraz konstruktywizm.

Osiedla, miody i zamek z uniwersum Wiedźmina

Wśród nagrodzonych prac magisterskich znalazła się analiza zagospodarowania osiedla im. Władysława Jagiełły w Łodzi autorstwa Magdaleny Magiery z Uniwersytetu Łódzkiego. Badanie objęło między innymi zabudowę, handel i usługi, zieleń, miejsca rekreacji, małą architekturę oraz infrastrukturę techniczną. Autorka zestawiła obserwacje terenowe z opiniami mieszkańców, a następnie wskazała mocne i słabe strony osiedla oraz możliwe kierunki zmian.

Milena Rychlińska z Politechniki Łódzkiej sprawdziła jakość miodów pochodzących z centralnej Polski. Analiza obejmowała między innymi makro- i mikroelementy oraz metale ciężkie, w tym kadm i ołów. Badane produkty charakteryzowały się wysoką jakością i niskim poziomem zanieczyszczeń. Dla konsumentów oznacza to, że wnioski z pracy dotyczą nie tylko pszczelarstwa, ale również oceny bezpieczeństwa żywności.

Nietypowy temat podjęła Weronika Toruch z Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Jej projekt „Zmora Zamku w Besiekierach” zakłada stworzenie lokacji do gry wideo osadzonej w uniwersum Wiedźmina. Praca łączy analizę historii i archeologii zamku z projektowaniem świata fantasy. Wykorzystano w niej także wiedzę o późnogotyckim stroju oraz lokalnym dziedzictwie.

Karolina Witkowska z Uniwersytetu Łódzkiego zajęła się innowacjami społeczno-ekologicznymi wspierającymi gospodarkę o obiegu zamkniętym. W badaniu ankietowym sprawdziła poziom świadomości ekologicznej mieszkańców regionu, częstotliwość podejmowania działań związanych z ponownym wykorzystaniem zasobów oraz bariery utrudniające korzystanie z takich rozwiązań.

Łódzkie dziedzictwo muzyczne stało się tematem pracy Gabrieli Graboń z Akademii Muzycznej w Łodzi. Autorka przeanalizowała rolę transkrypcji w repertuarze altówkowym na przykładzie utworów Grażyny Bacewicz, Jerzego Bauera i Zdzisława Szostaka. Porównała wersje skrzypcowe i altówkowe kompozycji, wskazując różnice wykonawcze oraz miejsce tych twórców w historii muzyki Łodzi.

Ostatnia z opisanych prac magisterskich dotyczy przebudowy dawnego Domu Handlowego „Świt” na Teofilowie. Oliwia Ciałkowska z Politechniki Łódzkiej zaproponowała utworzenie Ekologicznego Centrum Edukacyjnego i powiązała ten pomysł z szerszą rewitalizacją kwartału. Koncepcja obejmuje także reaktywację kina „Adria”, rozwój zielonej infrastruktury oraz rozbudowę przychodni o dom dziennego pobytu. Projekt zakłada zachowanie cech powojennego modernizmu przy zastosowaniu współczesnych rozwiązań ekologicznych.

Badania o szczepieniach, składowisku i przemianach Bałut

W kategorii prac licencjackich i inżynierskich nagrodzono między innymi Pawła Nowickiego z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. W swojej pracy zbadał wiedzę i postawy rodziców dzieci w wieku szkolnym wobec szczepień przeciw odrze i krztuścowi. Analiza objęła 459 rodziców dzieci w wieku od 6 do 11 lat z Radomska. Wyniki pokazały ogólnie wysoki poziom świadomości, ale również braki w znajomości kalendarza szczepień. Zauważono ponadto zależność między wiedzą i wykształceniem rodziców a realizacją szczepień.

Marta Smarzyk z Politechniki Łódzkiej przeanalizowała glebę, wodę i roślinność w pobliżu składowisk odpadów na terenie dawnych Zakładów Przemysłu Barwników „Boruta” w Zgierzu. Celem było określenie zawartości wybranych pierwiastków oraz potencjalnego wpływu tego obszaru na środowisko i mieszkańców.

Nadia Sauter z Uniwersytetu Łódzkiego zajęła się tożsamością mieszkańców łódzkich Bałut w warunkach gentryfikacji. Jej badanie miało pokazać, jak osoby mieszkające w tej części miasta identyfikują się z miejscem zamieszkania i czym różnią się doświadczenia długoletnich mieszkańców od osób, które pojawiły się tam później.

Zakres nagrodzonych tematów pokazuje, że konkurs obejmuje zarówno badania laboratoryjne i medyczne, jak i projekty dotyczące przestrzeni, kultury oraz codziennego życia mieszkańców. Dzięki temu efekty prac mogą być przydatne nie tylko w środowisku akademickim, ale także przy planowaniu zmian w regionie.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego.