Park Helenów - ślizgawka, wystawne ogrody i miejskie rozrywki z XIX wieku

W sercu Łodzi kiedyś powstał park, który łączył rozrywkę, sport i spektakl — otwarto go z pokazem sztucznych ogni i charytatywną zabawą na lodzie. Dziś warto przypomnieć, jak wyglądała ta przestrzeń i kto ją stworzył.

• Pomiędzy stawami i alejami - jak wyglądał Park Helenów
• Anstadtowie, Späth i przemiana przestrzeni w sercu Łodzi

Pomiędzy stawami i alejami - jak wyglądał Park Helenów

Park zaprojektowano na terenach o powierzchni 12 ha, położonych nad rzeką Łódka. W założeniu znalazły się dwa stawy oraz bogaty zestaw atrakcji, które miały przyciągać różne grupy odwiedzających. W parku urządzono reprezentacyjny ogród i szerokie aleje, zbudowano przystań dla łódek, imponujące wodotryski oraz kamienną kaskadę i tarasy. Dla widzów i melomanów przygotowano muszlę koncertową oraz pawilon teatralny, a w jednej z części powstała grota o fantastycznej nazwie „wulkaniczna”.

Dopełnieniem estetyki były wieża widokowa i rozległe place — wszystko to miało tworzyć scenerię na wydarzenia, spacery i rekreację.

Anstadtowie, Späth i przemiana przestrzeni w sercu Łodzi

Inicjatorem zmian była rodzina właściciela browaru, Karola Anstadta — po jego śmierci gospodarstwo przejęli synowie, m.in. Ludwik i Zenon Anstadt, którzy zdecydowali się przekształcić posiadłość w park. Pozwolenie na budowę uzyskano w 1881 r., a za wykonanie założeń odpowiadała znana berlińska firma ogrodnicza Ludwiga Spätha.

Park szybko stał się miejscem rozrywki i wydarzeń: były tam korty tenisowe, tor kolarski, boisko i hala sportowa. Dla gości przygotowano restaurację na 1000 miejsc, cukiernię oraz pijalnię piwa serwującego napój z pobliskiego browaru. W późniejszym czasie w parku funkcjonował też zwierzyniec z m.in. parą niedźwiedzi i tresowanym szympansem. Dla osób poszukujących rozrywki sezonowej przygotowano także lodowisko — już wcześniej na stawie działała ślizgawka oświetlona elektryczną latarnią.

Wstęp do prywatnego Ogrodu Helenów był płatny — bilet kosztował 30 kopiejek, co czyniło miejsce bardziej dostępnym dla zamożniejszej publiczności tamtych czasów. Park nazwano od imion żon – Helen — Ludwika i Zenona Anstadtów.

Dla mieszkańca - co warto zapamiętać Park Helenów powstawał jako wielofunkcyjna przestrzeń: łączył rekreację, sport i widowiska, a jego rozmach pokazywał ambicje prywatnych inwestorów w Łodzi przemysłowej. Z listy atrakcji łatwo wyobrazić sobie, dlaczego miejsce zyskało popularność — stawy, alejki, teatr plenerowy i zaplecze gastronomiczne dawały pełen program na cały dzień. Dla dzisiejszego odbiorcy to przypomnienie, że miejskie parki mogą być jednocześnie miejscem wypoczynku i sceną dla wydarzeń kulturalnych.

Najważniejsze elementy, które wyróżniały Helenów:

• dwa stawy i przystań dla łódek;
• bogata architektura ogrodowa: wodotryski, kaskada, tarasy i wieża widokowa;
• obiekty rozrywkowe: muszla koncertowa, pawilon teatralny, zwierzyniec;
• zaplecze sportowe i gastronomiczne: tor kolarski, korty tenisowe, restauracja na 1000 miejsc;
• prywatny charakter i opłata za wstęp — 30 kopiejek, co selekcjonowało publiczność.

na podstawie: Urząd Miasta Łodzi.