Zagadki, LEGO i spadochron w Mediatece - Festiwal Szyfrów Jana Kowalewskiego

W Mediatece MeMo w Łodzi tłum krzątał się wokół stoisk, łamał szyfry i układał hasła z klocków. Podczas sobotniego wydarzenia placówka zamieniła się w laboratorium dekryptażu, gdzie historia spotkała gry i nowoczesne technologie. Reporter był na miejscu, by sprawdzić, co przyciągnęło prawie sto osób.

• Festiwal Szyfrów Jana Kowalewskiego przekształcił Mediatekę MeMo w pole zagadek
• Prelekcje i wystawy które łączyły historię z technologią
• Atrakcje od edukacji po zabawę i pokaz sprzętu wojskowego Łódź to pamięć o kryptologu

Festiwal Szyfrów Jana Kowalewskiego przekształcił Mediatekę MeMo w pole zagadek

W sobotę, 25 października, Mediateka MeMo przy ulicy Moniuszki 5 stała się areną dla miłośników szyfrów i historii. Organizatorzy — Fabryka Aktywności Miejskiej i Mediateka MeMo — przygotowali program, który łączył działania edukacyjne z rozrywką: od wykładów po gry terenowe rozmieszczone w przestrzeniach placówki. Wśród gości i wystawców panowała atmosfera odkrywania i eksperymentu.

Najbardziej obleganą atrakcją była terenowa gra „Złam kod Jana K.”. Do wyzwania podjęło się prawie 100 uczestników w różnym wieku. Zadania wymagały pomysłowego użycia książek, komiksów, klocków LEGO, komputera, pianina, a nawet grzebienia — każdy punkt był inną łamigłówką, a dla wszystkich przewidziano pamiątkowe upominki.

Prelekcje i wystawy które łączyły historię z technologią

Na scenie mówiono o tym, jak opowiadać przeszłość i jak współczesne narzędzia wpływają na dekryptaż. W programie znaleźli się mówcy z różnych środowisk: Wiktoria Czarnecka z firmy Sztyblety PR, autorka książki „Marketing historyczny. Czy umiemy mądrze korzystać z historii?”, dr Adam Różycki z Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Łódzkiego, Mikołaj Frankowski z Centrum Szyfrów „Enigma” oraz Zuzanna Sakowska z poznańskiej instytucji zajmującej się szyfrowaniem. Ich wystąpienia przeplatały praktyczne pokazy z refleksją nad miejscem szyfrów we współczesnej kulturze.

Stoisk było wiele i każde oferowało coś innego. W patio stanęło Biuro Szyfrów z 1920 roku, gdzie patron festiwalu — Jan Kowalewski — pojawił się w mundurze oficera z okresu międzywojennego. Poznańskie Centrum Szyfrów „Enigma” zaprezentowało makietę słynnej maszyny, a na jednym stanowisku można było pisać i rozwiązywać zadania długopisem 3D. Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi przygotowało grę „Mistrzowie Szyfrów”, pokazy mundurów i możliwość odbicia nieśmiertelnika. Rekonstruktorzy z Łódzkiej Grupy Rekonstrukcji Historycznej pozwalali przymierzyć mundury policjanta międzywojennego i żołnierza z 1939 roku.

Atrakcje od edukacji po zabawę i pokaz sprzętu wojskowego Łódź to pamięć o kryptologu

Nowością tegorocznej edycji była możliwość tworzenia własnego hasła lub szyfru z użyciem klocków LEGO, zadania przygotowali specjaliści z firmy Zbudowane z Klocków. Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi udostępnił historyczne gry komputerowe o Janie Kowalewskim, Misiu Wojtku i Dywizjonie 303, a chętni mogli też rozegrać partie planszówek.

W patio zawisł spadochron przygotowany przez komandosi z łódzkich „Czerwonych Beretów”, którzy pokazali także zestaw przedmiotów do plecaka ewakuacyjnego. Dużą atrakcją okazała się gra zręcznościowa polegająca na chwytaniu spadających belek — próbował prawie każdy gość. Żołnierze z 9. Łódzkiej Brygady Obrony Terytorialnej im. gen. Stanisława Sojczyńskiego „Warszyca” pokazali współczesne uzbrojenie i sprzęt łącznościowy.

Festiwalowi towarzyszyła wystawa ilustracji „Jan Kowalewski – historia bohatera w obrazkach” autorstwa Katarzyny Błaszczyk, a opiekę symboliczną nad wydarzeniem pełniło popiersie Jana Kowalewskiego wykonane przez rzeźbiarza Jarosława Jasińskiego. Impreza inspirowana jest wkładem Biura Szyfrów i działalnością kryptologa Jana Kowalewskiego, którego promocję w Łodzi wspiera program „Rok Jana Kowalewskiego” realizowany od 2020 roku.

Organizatorzy zapowiedzieli już datę kolejnej edycji — wydarzenie odbędzie się w sobotę 24 października 2026 roku, a obecna formuła pokazała, że historia może być fascynującą grą łączącą pokolenia.

na podstawie: Urząd Miasta Łodzi.