29 sierpnia 1944. Ostatni transport z Radegast do Auschwitz. Jak zlikwidowano getto w Łodzi

29 sierpnia 1944 roku to data, która zmieniła oblicze Łodzi — z Radegast odjechał ostatni transport do Auschwitz i zakończyła się historia zamkniętej dzielnicy żydowskiej. Poznaj szczegóły zdarzeń, liczby i miejsca, które do dziś mówią o tragedii naszej miejscowości.

• Pamiętaj stację Radegast w Łodzi i przypomnij sobie przebieg likwidacji getta

Pamiętaj stację Radegast w Łodzi i przypomnij sobie przebieg likwidacji getta

Stacja Radegast, położona na terenie Litzmannstadt Getto w Łodzi, stała się 29 sierpnia 1944 r. punktem, z którego odjechał ostatni transport do niemieckiego obozu zagłady Auschwitz. Tę datę Urząd Miasta Łodzi uznaje za moment formalnej likwidacji zamkniętej dzielnicy żydowskiej, utworzonej w 1940 r. na obszarze Starego Miasta i części Bałut.

Wiosną 1944 r., wobec rosnących problemów militarnych III Rzeszy, okupacyjne władze przystąpiły do likwidacji getta, które funkcjonowało jako wielki obóz pracy i stanowiło jedno z największych skupisk ludności żydowskiej na okupowanych terenach Europy pod koniec wojny.

Pierwszy z serii transportów wyjechał z Łodzi 23 czerwca 1944 r. i liczył 562 osoby. Władze getta (między innymi komendant Hans Biebow i szef gestapo Fuchs) cynicznie zapewniały odjeżdżających, że trafią „na roboty” do Niemiec. W rzeczywistości transporty kierowane były prosto do komór gazowych w Auschwitz.

Do 14 sierpnia 1944 r. zorganizowano łącznie 10 transportów, którymi wywieziono 7 196 osób. Planowane grupy z załóg resortów krawieckich miały wyjechać 3 sierpnia 1944 r., jednak w odpowiedzi na wezwania zgłosiło się zaledwie kilka, kilkadziesiąt osób. W konsekwencji Niemcy wprowadzili blokady: obstawiali kolejne kwartały ulic, wyłapywali mieszkańców i kierowali ich do punktów zbornych lub bezpośrednio na stację Radegast.

Ostateczny transport, który zakończył ten etap eksterminacji, odjechał z Łodzi 29 sierpnia 1944 r., co doprowadziło do de facto zakończenia istnienia Litzmannstadt Getto. Jeszcze w lipcu 1944 r. w getcie przebywało ponad 70 000 osób; po likwidacji zostało zaledwie około 800 osób pełniących funkcje porządkowe, które później również zostały wywiezione do obozów.

Według miejskich danych historycznych, przez łódzkie getto w latach 1940–1944 przeszło ponad 200 000 Żydów. Wśród ofiar znajduje się około jedna trzecia dawnych mieszkańców Łodzi — statystyka, która podkreśla skalę tragedii dotykającej nasze miasto.

Informacje zawarte w tekście pochodzą z materiałów Urzędu Miasta Łodzi i dokumentacji miejskiej dotyczącej dziejów Litzmannstadt Getto oraz stacji Radegast.

Na podst. Urząd Miasta Łodzi