W EC1 Łódź ruszą zajęcia o fake newsach dla 250 tys. uczniów

Na ekranie może zmienić się niemal wszystko – znaczenie obrazu, głos bohatera, a nawet sens całej wypowiedzi. Właśnie takie mechanizmy uczniowie poznają podczas zajęć w Narodowym Centrum Kultury Filmowej EC1 Łódź. Ogólnopolski program „What the FEJK” ma nauczyć młodych ludzi rozpoznawania dezinformacji, manipulacji i fałszywych materiałów.

• Uczniowie zobaczą, jak powstaje przekaz medialny
• Trzy ścieżki od filmu o dezinformacji po warsztaty
• Program ma objąć 250 tys. uczestnictw do 2028 roku

Uczniowie zobaczą, jak powstaje przekaz medialny

Program został przygotowany w Łodzi, ale jego zasięg ma objąć szkoły z całej Polski. Zajęcia rozpoczną się 17 września w EC1 Łódź. Przez około 2,5 roku skorzysta z nich około 250 tys. uczniów.

Nie będzie to wyłącznie wykład o fake newsach. Uczestnicy zajrzą do profesjonalnych pracowni i studiów, w których powstają programy telewizyjne, nagrania dźwiękowe, animacje oraz efekty specjalne. Poznają także możliwości charakteryzacji i montażu.

Podczas zajęć sprawdzą, jak na odbiór materiału wpływają między innymi:

• dobór kadru,
• montaż,
• muzyka,
• sposób prowadzenia narracji,
• efekty wizualne i dźwiękowe.

Taka forma pozwoli pokazać, że manipulacja nie zawsze polega na całkowitym sfałszowaniu informacji. Czasem wystarczy zmiana kolejności ujęć, odpowiednio dobrany podkład muzyczny albo wyrwanie wypowiedzi z kontekstu.

Trzy ścieżki od filmu o dezinformacji po warsztaty

Oferta jest skierowana do uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych. Program łączy edukację medialną z filmem, sztuką i ćwiczeniami, podczas których uczestnicy sami będą analizować oraz tworzyć materiały.

Zajęcia podzielono na trzy moduły:

• „What the FEJK TALKS” – projekcja filmu o dezinformacji połączona z prelekcją;
• „What the FEJK CLASS” – zajęcia o propagandzie, manipulacji i cenzurze w historii polskiego kina;
• „What the FEJK LAB” – warsztaty, na których uczniowie przygotują zmanipulowane materiały i spróbują je zdemaskować.

Młodzi uczestnicy poznają również pojęcia takie jak deepfake, cheapfake i splicing. Dowiedzą się, na czym polega klonowanie głosu oraz twarzy z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zobaczą też, jak AI może posłużyć do wygenerowania fałszywego zdjęcia, filmu lub nagrania głosowego.

Umiejętność rozpoznania takich treści przydaje się nie tylko podczas lekcji. Uczeń, który wie, jak sprawdzać źródło i obraz, ma większą szansę zauważyć manipulację także w krótkim filmie udostępnianym w mediach społecznościowych.

Program ma objąć 250 tys. uczestnictw do 2028 roku

Skala projektu wynika z danych przywoływanych przez jego organizatorów. 85 proc. Polaków uważa dezinformację za jedno z najpoważniejszych zagrożeń, a dziewięciu na dziesięciu badanych przyznaje, że przynajmniej raz uwierzyło w fałszywą informację.

Zgodnie z założeniami programu w 2026 roku zaplanowano 20 tys. uczestnictw. W dwóch kolejnych latach liczba ta ma wynosić po 100 tys. rocznie. „What the FEJK” będzie rozwijany do 2028 roku.

Projekt otrzyma także cyfrowe zaplecze. Powstaną materiały dla uczniów i nauczycieli, rozmowy z ekspertami, nagrania oraz baza wiedzy poświęcona dezinformacji i świadomemu odbiorowi mediów. Dzięki temu temat nie zakończy się wraz z wyjściem uczniów z zajęć w EC1 Łódź.

na podstawie: Urząd Miasta Łodzi.