Józef Lajb Ab, łódzki pedagog urodzony 22 sierpnia 1863

Józef Lajb Ab — zapomniany pedagog, który przez dekady prowadził jedną z ważniejszych szkół dla dziewcząt w Łodzi. Poznaj daty, adresy i losy placówki, które tłumaczą, dlaczego jego nazwisko pojawia się w miejskich archiwach i na starych planach edukacji miasta.

• Poznaj historię szkoły Józefa Lajba Aba w Łodzi i jej adresy
• Sprawdź, jak szkoła zmieniała właścicieli i kadrę — lokalne fakty

Poznaj historię szkoły Józefa Lajba Aba w Łodzi i jej adresy

Józef Lajb Ab przyszedł na świat 22 sierpnia 1863 roku w Łodzi. W zawodzie pedagogicznym rozpoczął działalność w 1885 roku, mając absolutorium wyższej uczelni. Jego aktywność organizacyjna objęła lata 1897–1910, kiedy to pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Nauczycieli i Nauczycielek Żydów oraz zasiadał w Komitecie Walki z Analfabetyzmem — informacje potwierdzają miejskie archiwa oświatowe i kroniki nauczycielskie.

W 1910 roku Ab otworzył przy ulicy Spacerowej 29 (dzisiejsza al. Kościuszki) 7-klasową Żeńską Szkołę Handlową. Po trzech latach placówka przeniosła się na ulicę Zieloną 8. Kolejna reorganizacja nastąpiła w 1921 roku — szkoła została przekształcona w Gimnazjum Żeńskie o profilu humanistycznym i ulokowana obok, pod adresem Zielona 10.

Sprawdź, jak szkoła zmieniała właścicieli i kadrę — lokalne fakty

Do 1925 roku Józef Ab pozostawał właścicielem gimnazjum, chociaż sama placówka została tego roku przejęta przez grono pedagogiczne zorganizowane w spółce Zrzeszenie Pedagogów Sp. z o.o. W 1931 roku Ab zakończył bezpośrednie kierowanie szkołą, a placówka honorowo otrzymała jego imię.

Po jego rezygnacji dyrektorem został Ludwik Krajeński. W kolejnych latach, od 1933 do 1939 roku, funkcję kierownika pełniła Stella Estera Reinowa. Nauczanie odbywało się w języku polskim, a zajęcia z języka hebrajskiego traktowano jako nadobowiązkowe. Z dokumentów szkolnych wynika, że dopiero w roku szkolnym 1938/39 gimnazjum uzyskało status szkoły państwowej; liceum nadal nie miało pełnych uprawnień państwowych.

W latach 30. XX wieku Józef Ab mieszkał z córką Nadieżdą przy ul. Piotrkowskiej 118. Jego żona Berta, dentystka z zawodu, zmarła w 1934 roku, a syn Michał poległ w 1916 roku podczas działań wojennych.

W czasie okupacji Ab znalazł się w łódzkim getcie, gdzie zamieszkał przy ul. Dworskiej 14 (w źródłach pojawia się także zapis ul. Organizacji “WiN”). Zmarł 7 lutego 1941 roku i został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ul. Brackiej — te fakty potwierdzają inwentarze cmentarne oraz zapisy miejskie.

Materiał opracowano na podstawie danych archiwalnych i miejskich rejestrów edukacyjnych. Dla mieszkańców zainteresowanych dalszymi badaniami polecamy sprawdzenie zasobów Archiwum Państwowego w Łodzi oraz miejskich akt oświatowych, gdzie znajdują się szczegółowe dokumenty dotyczące działalności szkół i ich kadr z początku XX wieku.

Na podst. Urząd Miasta Łodzi